Era komunizmu

W roku 1945 Kraków został wyzwolony z rąk nie­mieckich dzięki zaskakującemu manewrowi wojsk radzieckich. Element zaskoczenia pozwolił uchro­nić miasto przed zniszczeniem podczas działań wojennych. W latach powojennych, komunistycz­ny rząd zdecydował, że należy zniwelować silne wpływy konserwatywnej inteligencji krakowskiej skupionej wokół Uniwersytetu Jagiellońskiego na życie umysłowe i duchowe miasta. W tym celu na wschodnich obrzeżach Krakowa wybudowano dzielnicę przemysłową (planowaną początkowo jako odrębne miasto), gdzie znalazła się m.in. naj­większa w Europie huta stali (im. Lenina, obecnie T. Sendzimira) i inne zakłady. Kompleks przemy­słowy zlokalizowano tak blisko miasta, by prze­ciwstawić inteligencji krakowskiej napływowych robotników z całego kraju. Kwaśne deszcze wywo­łane przez dym z pieców hutniczych szybko spo­wodowały problemy ekologiczne - kilkusetletnie zabytki Krakowa w ciągu kilku lat zaczęły błyska­wicznie niszczeć. Po upadku komunizmu w roku 1989 r. udało się znacznie ograniczyć emisję spa­lin przemysłowych, a obecnie poziom zanieczysz­czenia powietrza jest o 70% niższy od tego, który notowano jeszcze w połowie lat osiemdziesiątych. Dziś Kraków znów pełni rolę ważnego centrum intelektualnego. Do najwybitniejszych ludzi zwią­zanych z tym miastem należy dawny biskup kra­kowski kardynał Karol Wojtyła, od 1978 roku papież, Jan Paweł II.